در یک نگاه: حالت مجهول در آلمانی (Passiv) با فعل کمکی werden و Partizip II ساخته میشود: Das Haus wird gebaut (خانه ساخته میشود). در گذشته wurde میآید (Das Haus wurde gebaut) و در Perfekt ist … worden (Das Haus ist gebaut worden). اگر بخواهید انجامدهنده را بگویید، از von یا durch استفاده میکنید.
در جملهی معلوم، انجامدهنده مهم است؛ در جملهی مجهول، خود کار. برای همین حالت مجهول در آلمانی در خبر، دستورالعمل، تابلوها، نامههای اداری و متنهای علمی زیاد دیده میشود و از سطح B1 در آزمونهای گوته و telc هم انتظار میرود. در این راهنما ساخت Passiv در همهی زمانها، Passiv با فعل وجهی، فرق von و durch، حالت «وضعیت» با sein و جایگزینهای رایج را با مثال یاد میگیرید.

🔄 حالت مجهول در آلمانی چطور ساخته میشود؟
برای ساختن جملهی مجهول سه قدم دارید: ۱) مفعول جملهی معلوم (Akkusativ) فاعل جملهی مجهول میشود، ۲) فعل اصلی به شکل Partizip II به آخر جمله میرود، ۳) فعل werden با فاعل تازه صرف میشود.
| معلوم (Aktiv) | مجهول (Passiv) | معنی |
|---|---|---|
| Der Lehrer korrigiert den Test. | Der Test wird (vom Lehrer) korrigiert. | آزمون (توسط معلم) تصحیح میشود. |
| Man öffnet die Tür um 8 Uhr. | Die Tür wird um 8 Uhr geöffnet. | در ساعت ۸ باز میشود. |
| Die Bäckerei backt frische Brötchen. | Frische Brötchen werden gebacken. | نانهای تازه پخته میشوند. |
دقت کنید که werden با فاعل تازه صرف میشود: اگر فاعل جمع باشد، werden و اگر مفرد باشد، wird. Partizip II را همانطور میسازید که در زمان گذشتهی نقلی؛ اگر لازم است، زمانهای گذشته در آلمانی را مرور کنید.
⏳ حالت مجهول در همهی زمانها
| زمان | ساخت | مثال |
|---|---|---|
| Präsens (حال) | wird + Partizip II | Der Brief wird geschrieben. |
| Präteritum (گذشتهی ساده) | wurde + Partizip II | Der Brief wurde geschrieben. |
| Perfekt (گذشتهی نقلی) | ist + Partizip II + worden | Der Brief ist geschrieben worden. |
| Plusquamperfekt (ماضی بعید) | war + Partizip II + worden | Der Brief war geschrieben worden. |
| Futur I (آینده) | wird + Partizip II + werden | Der Brief wird geschrieben werden. |
نکتهی مهم Perfekt: در حالت مجهول در آلمانی، Partizip فعل werden به شکل worden میآید، نه geworden. پس Das Haus ist gebaut worden درست است و «gebaut geworden» غلط. در گفتار روزمره و خبرها، Präteritum مجهول (wurde) از Perfekt رایجتر است: Das Museum wurde 1900 gebaut.

👤 von یا durch؟ گفتن انجامدهنده
بیشتر جملههای مجهول انجامدهنده را نمیگویند، چون مهم نیست یا معلوم است. اگر بخواهید بگویید، دو راه دارید:
| حرف اضافه | برای چه؟ | حالت | مثال |
|---|---|---|---|
| von | شخص یا انجامدهندهی مستقیم | Dativ | Das Bild wurde von Picasso gemalt. |
| durch | وسیله، عامل یا علت | Akkusativ | Die Stadt wurde durch ein Erdbeben zerstört. |
von dem معمولاً کوتاه میشود و vom میشود: vom Lehrer. در متنهای اداری هم زیاد میبینید: Der Antrag wird von der Behörde geprüft (درخواست توسط اداره بررسی میشود).
🔧 حالت مجهول با فعل وجهی
وقتی جملهی مجهول فعل وجهی (können, müssen, dürfen, sollen …) دارد، فعل وجهی صرف میشود و در آخر جمله Partizip II + werden میآید:
| معلوم | مجهول | معنی |
|---|---|---|
| Man muss das Formular ausfüllen. | Das Formular muss ausgefüllt werden. | فرم باید پر شود. |
| Man kann das Problem lösen. | Das Problem kann gelöst werden. | مشکل میتواند حل شود. |
| Man darf hier nicht parken. | Hier darf nicht geparkt werden. | اینجا نباید پارک شود. |
این ساختار در دستورالعملها و نامههای اداری آلمان بسیار رایج است. افعال وجهی را در افعال وجهی آلمانی کامل توضیح دادهایم و برای منفی کردن این جملهها، نفی در زبان آلمانی را ببینید.
🏷️ مجهول بدون فاعل؛ Hier wird Deutsch gesprochen
در آلمانی حتی فعلهایی که مفعول ندارند هم میتوانند مجهول شوند؛ در این حالت جمله فاعل ندارد و فعل همیشه مفرد سومشخص است. این ساختار برای گفتن کاری کلی که «انجام میشود» به کار میرود:
- Hier wird Deutsch gesprochen. (اینجا آلمانی صحبت میشود.)
- Am Wochenende wird viel gearbeitet. (آخر هفته زیاد کار میشود.)
- Es wird getanzt und gelacht. (رقص و خنده است.)
- Sonntags wird nicht eingekauft. (یکشنبهها خرید نمیشود.)
اگر جمله با چیز دیگری شروع نشود، es جای خالی فاعل را پر میکند: Es wird getanzt. اما وقتی جمله با قید یا مکان شروع میشود، es حذف میشود.
🚪 Zustandspassiv؛ مجهول با sein برای «وضعیت»
حالت مجهول در آلمانی دو نوع دارد. نوعی که تا اینجا دیدیم (Vorgangspassiv) یک «فرایند» را نشان میدهد و با werden ساخته میشود. نوع دوم (Zustandspassiv) «وضعیت» حاصل از آن کار را نشان میدهد و با sein ساخته میشود:
| Vorgangspassiv (فرایند) | Zustandspassiv (وضعیت) |
|---|---|
| Die Tür wird geöffnet. (در دارد باز میشود.) | Die Tür ist geöffnet. (در باز است.) |
| Das Geschäft wird geschlossen. (مغازه بسته میشود.) | Das Geschäft ist geschlossen. (مغازه بسته است.) |
| Der Tisch wird reserviert. (میز رزرو میشود.) | Der Tisch ist reserviert. (میز رزرو شده است.) |
روی تابلوهای آلمان بیشتر Zustandspassiv را میبینید: Geöffnet و Geschlossen روی در مغازهها، یا Reserviert روی میز رستوران.

🔁 جایگزینهای مجهول؛ man و sich lassen
آلمانیزبانها در گفتار روزمره بهجای مجهول اغلب از man (کسی، آدم) استفاده میکنند که سادهتر است:
| مجهول | با man | معنی |
|---|---|---|
| Hier wird Deutsch gesprochen. | Hier spricht man Deutsch. | اینجا آلمانی صحبت میکنند. |
| Das Wort wird so geschrieben. | Man schreibt das Wort so. | این کلمه اینطور نوشته میشود. |
ساختار دیگر sich lassen + مصدر است که معنی «قابل انجام بودن» میدهد: Das Problem lässt sich lösen (مشکل قابل حل است) هممعنی Das Problem kann gelöst werden است. در نوشتن رسمی، مجهول طبیعیتر است و در گفتار، man.
یک نکتهی کاربردی برای مکالمه: وقتی نمیدانید فعلی در Passiv چه شکلی میشود، با man شروع کنید. جملهی شما درست و طبیعی است و آلمانیزبانها هم در گفتوگوی روزمره دقیقاً همین کار را میکنند. بعد که ساختار werden + Partizip در ذهنتان جا افتاد، کمکم در نامهها و متنهای رسمی از آن استفاده کنید.
📰 حالت مجهول در آلمانی در خبرها، تابلوها و نامهها
اگر یک روز در آلمان زندگی کنید، دهها جملهی مجهول میبینید؛ از تابلوی نانوایی تا نامهی اداره. چند نمونهی واقعی و رایج:
| کجا؟ | جمله | معنی |
|---|---|---|
| تابلوی مغازه | Hier werden Brötchen frisch gebacken. | اینجا نان تازه پخته میشود. |
| خبر | Die Straße wurde gestern gesperrt. | خیابان دیروز بسته شد. |
| نامهی اداری | Ihr Antrag wird bearbeitet. | درخواست شما در حال بررسی است. |
| ایستگاه قطار | Der Zug wird in Kürze bereitgestellt. | قطار بهزودی آماده میشود. |
| دستورالعمل | Das Gerät muss vor Gebrauch aufgeladen werden. | دستگاه باید پیش از استفاده شارژ شود. |
برای همین است که حالت مجهول در آلمانی فقط یک مبحث کتاب نیست؛ بدون آن، نامهی اداره، اطلاعیهی قطار و خبر روز را کامل نمیفهمید. تمرین خوب این است که هر روز یک خبر کوتاه از سایتهای سادهشدهی خبری بخوانید و جملههای مجهولش را علامت بزنید.
⚠️ اشتباههای رایج در حالت مجهول
- استفاده از geworden بهجای worden در Perfekt مجهول.
- صرف نکردن werden با فاعل جمع: Die Briefe wird geschrieben غلط است؛ درستش werden geschrieben.
- گذاشتن Partizip وسط جمله؛ Partizip در مجهول آخر جمله میآید.
- اشتباه گرفتن von و durch: برای شخص von، برای وسیله یا علت durch.
- قاطی کردن Vorgangspassiv با Zustandspassiv: «در باز میشود» wird geöffnet است و «در باز است» ist geöffnet.
🎓 حالت مجهول در آزمون و کلاس
حالت مجهول در آلمانی معمولاً در سطح B1 آموزش داده میشود و در B2 کامل میشود؛ در بخش خواندن و نوشتن آزمونهای گوته و telc، بهخصوص در نامهی رسمی، استفادهی درست از آن نمره دارد. برای آمادگی، دوره آمادگی آزمون گوته را ببینید و مرور کامل گرامر را در گرامر زبان آلمانی دنبال کنید. مسیر خودآموزی در آموزش زبان آلمانی است و برای تمرین با استاد، برنامهی دوره زبان آلمانی یا کلاس حضوری در آموزشگاه زبان آلمانی را ببینید.

📝 تمرین: این جملهها را مجهول کنید
- Der Arzt untersucht den Patienten.
- Man repariert das Auto.
- Die Firma baute das Haus 1990.
- Man muss die Rechnung bezahlen.
- Man hat den Brief geschickt.
پاسخها: ۱) Der Patient wird (vom Arzt) untersucht. · ۲) Das Auto wird repariert. · ۳) Das Haus wurde 1990 (von der Firma) gebaut. · ۴) Die Rechnung muss bezahlt werden. · ۵) Der Brief ist geschickt worden.
سخن پایانی و پاسخ به سوالات شما
حالت مجهول در آلمانی با یک الگوی ثابت جا میافتد: werden + Partizip II، با worden در Perfekt و فعل وجهی + werden در آخر. هر روز چند جمله از خبرها یا تابلوها را پیدا کنید، ساختشان را تحلیل کنید و بعد با همان الگو جملهی تازهای دربارهی زندگی خودتان بسازید.
حالت مجهول در آلمانی چطور ساخته میشود؟
با werden صرفشده و Partizip II فعل اصلی در آخر جمله: Das Haus wird gebaut.
مجهول در زمان گذشته چطور است؟
در Präteritum با wurde (Das Haus wurde gebaut) و در Perfekt با ist … worden (Das Haus ist gebaut worden).
فرق von و durch در جملهی مجهول چیست؟
von برای شخص یا انجامدهنده (با Dativ) و durch برای وسیله یا علت (با Akkusativ).
Zustandspassiv چیست؟
مجهول «وضعیت» با sein: Die Tür ist geöffnet (در باز است)، در برابر Die Tür wird geöffnet (در باز میشود).
مجهول با فعل وجهی چطور ساخته میشود؟
فعل وجهی صرف میشود و آخر جمله Partizip II + werden میآید: Das Formular muss ausgefüllt werden.
حالت مجهول در کدام سطح آموزش داده میشود؟
معمولاً در سطح B1 و تکمیلش در B2.